Jonge dominicanen bezoeken Algerije: 'Pierre Claverie was er werkelijk aanwezig'

Deze zomer trokken broeder Fons en ikzelf, Julien, samen met een tiental broeders de Middellandse Zee over, op ontdekkingstocht in Algerije. Een verrassende bestemming om op missie te gaan of vakantie te vieren. De aanleiding was historisch: de 30ste verjaardag van het overlijden van Pierre Claverie, bisschop van Oran en dominicaan.

Een bezoek aan Algiers zorgt meteen voor een radicale ontheemding. De stad van zeerovers, handel en smalle straatjes, bijgenaamd 'Algiers de Witte', getuigt vandaag van de gekwetste identiteit van een land dat 78 keer zo groot is als België. De opeenvolgende kolonisatiegolven en de donkere jaren 1990 laten het Algerijnse volk achter met een nationale trots die is opgebouwd rond een verhaal dat nog volop in ontwikkeling is, gekenmerkt door taboes en religie. Wij waren in Algiers en Oran om een broeder te herdenken die weigerde te zwijgen over deze schadelijke stilte.

Pierre Claverie wordt in 1981 tot bisschop van Oran gewijd en blijft er tot aan zijn dood. Hij raakt bevriend met talrijke moslims, die hij als zijn broeders beschouwt, zonder op te houden zelf een overtuigd christen te zijn. Wanneer hij begin jaren 1990 publiekelijk de blinde geweldplegingen aanklaagt die overal in het land woeden, ontvangt Pierre ernstige bedreigingen, terwijl religieuzen en vrouwelijke religieuzen worden vermoord.

Hij staat voor een levenskeuze: terugkeren naar Frankrijk, waar hij veilig zou zijn, of blijven bij het volk dat aan zijn zorg is toevertrouwd. "Is het niet beter dat wij ons terugtrekken uit een land dat in lijden en geweld op zoek is naar zichzelf?", vraagt hij zich in 1994 af. Hij kiest bewust voor Algerije, zijn geboorteland, en voor dat deel van het volk van God waarvan hij de herder is.

Misschien wel doorslaggevend is dat zijn moslimvrienden hem vragen te blijven en zich te verzetten tegen een totalitaire en bloeddorstige islam. Hij blijft.

'Pierre Claverie was er werkelijk aanwezig'

In Tibhirine waren het uren van intens gebed en van een diepe verbondenheid met deze broeders die bewust, uit liefde, hun leven hebben gegeven.

In Oran brachten we broederlijke momenten door met de christelijke gemeenschap, die straalt van een eenvoudige en oprechte vreugde. Ik denk aan de zus van Pierre, aan wie was gevraagd om op de 30ste verjaardag van zijn overlijden een tekst voor te lezen bij het graf van haar broer. Tot ieders verrassing richtte ze zich tot Pierre alsof hij er zelf bij was, zonder enige terughoudendheid.

Wat een ontroering om plots te beseffen dat – ja! – wij werkelijk geloven dat Pierre leeft, hij die zijn leven heeft gegeven in navolging van de verrezen Christus! Pierre Claverie was er werkelijk aanwezig, door zijn levende nagedachtenis, door de getuigenissen van zijn naasten en misschien nog meer door de christelijke gemeenschap van Algerije, die voor en met hem was samengekomen.

'Hoe geef jij vandaag ten volle gehoor aan je roeping'

Deze pelgrimstocht in Algerije confronteerde ons met een werkelijkheid die vaak niet meer lijkt dan een vroom historisch idee: het martelaarschap. De getuigen uit de eerste eeuwen van het christendom komen voor ons ten beste, over de eeuwen heen, soms ten koste van een echte geestelijke verbondenheid. Wanneer een dominicaan, die bovendien heeft samengeleefd met broeders uit mijn klooster, uit liefde zijn leven heeft gegeven, uit geloof in Jezus Christus, krijgt zijn getuigenis plots een nieuwe betekenis. Zijn voorbeeld is brandend actueel en raakt ons rechtstreeks.

De zalige Pierre Claverie stelt mij deze vraag: "Broeder, hoe geef jij vandaag ten volle gehoor aan je roeping? Op welke manier aanvaard je de radicale oproep van Christus tot heiligheid?" Aan mij, aan ieder van ons, om er met vreugde op te antwoorden.

Dank aan broeder Jean-Paul Vesco, aartsbisschop van Algiers, voor zijn broederlijke ontvangst en zijn indrukwekkende beschikbaarheid. Dank aan broeder Jean-Jacques Perennès, die zich zozeer heeft ingezet om deze reis mogelijk te maken, niet zonder moeite, en die ons de kans gaf dit land te ontdekken waar onze broeder Pierre zaad heeft uitgestrooid. Vandaag kan ik u verzekeren: zijn bomen dragen vrucht!

Zalige martelaren van Algerije, bid voor ons!

Julien Hage Goetsbloets OP en Fons Wilmes OP