In dit hoofdstuk spreekt Jezus over de komst van de Mensenzoon. Aan die komst zal, zo laat de evangelist Jezus zeggen, een tijdperk van grote verschrikkingen voorafgaan: een tijdperk van oorlogen, vervolging, verdrukking. Een tijdperk vol van valse profeten en vol van kosmische rampen. Een tijdperk van ontheiliging van alles wat onder mensen heilig is, van ontwaarding van alles wat tot dan toe van waarde was. Een tijdperk ook van gruwelijk verraad en van verwoesting van de meest intieme banden: “De ene broer zal de andere aan de dood uitleveren, en een vader zijn kind, en kinderen zullen tegen hun ouders in verzet komen en hen ter dood brengen”, zo zegt Jezus in de passage die aan de lezing van vandaag voorafgaat.
Jezus spreekt over wat wel genoemd wordt ‘het einde der tijden’, maar vergis je niet: dat einde der tijden is voor de eerste christengemeente waarin het evangelie ontstaat, niet ver weg. Het is voor hen een alledaagse realiteit. De eerste christenen verkeren in een shock: de machtige tempel in Jeruzalem, centrum van het joodse leven en geloven, is in hun tijd door de vijand, de Romeinen, met de grond gelijkgemaakt. De eerste christenen leven intussen in de verdrukking, ze worden opgejaagd en vervolgd. Families worden uiteengereten. Er vallen slachtoffers onder hen. Sommigen sterven als martelaren. Deze ervaringen vormen de achtergrond waartegen Markus 13 verstaan moet worden.
Het evangelie spreekt niet abstract, maar concreet. Het spreekt niet over straks, maar over nu. Dat gold voor de eerste christenen, dat geldt ook voor ons, die bijna tweeduizend jaar later deze tekst horen.
Ook voor ons, mensen van de 21ste eeuw, is het einde der tijden namelijk niet straks, maar nu. Oorlogen, terreur tegen onschuldigen, ze zijn in grote delen van de wereld een feit. De gevolgen daarvan ervaren we tot in onze straten. Ecologische rampen voltrekken zich, elke dag meer en meer. Valse profeten beheersen onze politiek en de sociale media.
Nadenkend over de lezing van vandaag en onze huidige situatie komt er een bekend adventslied in me op:
Hoever is de nacht, hoever, hoever
wachter, hoever is de nacht, de nacht?
De morgen komt, zegt de wachter,
maar nog is het nacht.