Article header background
Terug naar overzicht
Dominicus Kamsma
image

Twaalfde zondag door het jaar

Moed die hoop zingt

image

Jacopo Filippo Argenta en Martino da Modena, Graduale XIII, ca. 1480-1500, 13,2 Jeremia | Sailko, CC BY-SA 3.0, via Wikimedia Commons

Stel je voor: je zit in een groepsapp. Iemand maakt een grap die net over de grens gaat. Het wordt stil – een digitale stilte waarin niemand het opneemt voor degene om wie gelachen wordt. Jij voelt iets knagen. Een zin vormt zich al in je hoofd: “Zullen we dit niet doen?” Je duim hangt boven de verzendknop… en dan komt de twijfel. Wat zullen ze zeggen? Wil ik degene zijn die “de sfeer verpest”?

Die spanning kennen we allemaal. En ze is niet nieuw. Jeremia leefde ermee. Hij kreeg de bijnaam: “Ontzetting overal.” Niet omdat hij graag met rampspoed zwaaide, maar omdat hij hardop zei wat iedereen liever wegstopte. Achter zijn rug werd gefluisterd; zelfs vrienden zuchtten als ze hem zagen komen. Toch bleef hij spreken. Niet vanuit bravoure, maar omdat hij voelde dat waarheid soms het betere medicijn is voor een samenleving waar schone schijn en leugen regeren.

Wat mij raakt, is dat Jeremia niet verbitterd eindigt. Midden in de storm zingt hij een loflied, alsof er al licht door de wolken breekt. Hij ontkent het gevaar niet, maar hij weigert de duisternis het laatste woord te laten.

In het evangelie verzamelt Jezus gewone mensen om zich heen. Geen religieuze leiders met titels, maar leerlingen die willen leren wat het betekent om anders te leven. Hij zegt niet één keer maar drie keer: “Wees niet bang.”

Alsof Hij weet: angst verdwijnt niet door een enkele zin; ze vraagt geduld, nabijheid en oefening.

Zijn woorden zijn opvallend concreet. Jezus zegt dat wat nu in het verborgene klinkt, ooit op de daken gehoord zal worden. Het goede en ware heeft een eigen drang naar het licht van Gods nabijheid, ook wanneer het nog klein of kwetsbaar lijkt.

Jezus zegt ook: mensen kunnen je lichaam raken, maar niet je ziel. In ieder mens zit een diepste kern die niemand kan afpakken, hoe groot de druk van de menigte of de trend ook is.

En dan dat zachte beeld: geen mus valt buiten Gods aandacht, en de haren op je hoofd zijn geteld. Niet omdat God een kille administrateur zou zijn, maar zoals een moeder de haren van haar kind kamt—met zorg, tederheid en toewijding. De belofte is niet dat je nooit zult verliezen, maar dat je nooit uit Gods hand zult vallen.

image

Vrouwtjesmus © Lawrence Lew, OP

Wat zeggen deze verhalen ons in een tijd van pushberichten, polarisatie en desinformatie? Ze roepen op tot moedige trouw. Ze nodigen ons uit tot een andere houding dan zwijgen of wegkijken.

Jeremia leert ons dat eerlijk spreken niet betekent dat je gelijk krijgt, maar dat je blijft staan in wat waar is.

Zijn lofzang is geen triomf, maar een vorm van vastberaden hoop: hij weigert zich te laten gijzelen door de waan van de dag.

Jezus gaat nog een stap verder, niet de vraag “kan ik de reacties van anderen aan?” maar “van wie ben ik afhankelijk?” Als mijn waardigheid niet in andermans handen ligt, hoeft mijn stem niet te beven.

Moedige trouw is vandaag urgenter dan ooit. Kritische stemmen worden gemarginaliseerd, journalisten geïntimideerd, waarheid onder druk gezet. Juist dan is het nodig dat iemand opstaat en spreekt.

Dat doet Paus Leo. Hij spreekt regeringsleiders aan met eenvoudige woorden: “Laten we een einde maken aan oorlogen en vrede en verzoening bevorderen.” Zonder angst, ook niet voor machtige regeringsleiders. “Te veel mensen lijden vandaag de dag. Te veel onschuldigen zijn gedood. Daarom moet iemand zeggen: er is een betere weg is”, zo zei onze paus.

Moedig spreken is niet alleen weggelegd voor mensen met veel lef. Het is vaak klein en alledaags. Je stem trilt. Je hart klopt in je keel. Later vraag je je af of je het anders had moeten zeggen.

Laat dat geen reden zijn om te zwijgen, maar een uitnodiging om te blijven oefenen.

Ook Jeremia kende zijn donkere nacht, waarin hij zelfs de dag van zijn geboorte vervloekte. Toch bleef hij zingen. Moed is zelden een rechte lijn; het is een slingerpad van vertrouwen.

We keren terug naar die groepsapp. De grap gaat rond. Het voelt voor jou ongemakkelijk.

Misschien is dit het moment om van fluisteren naar spreken te gaan. Niet om iemand weg te zetten, maar om iemand op te tillen. Niet om te winnen, maar om waarachtig te zijn.

En als de angst opkomt, hoor dan de zachte, dringende woorden van Jezus – driemaal herhaald, totdat ze landen in je lichaam: Wees niet bang. De waarheid zoekt het licht. Jouw kern is onaantastbaar. En je bent niet gevallen uit de hand die je draagt. Moge dat genoeg zijn om moedig te spreken, ook wanneer je stem nog trilt.

image

© iStock