Article header background
Terug naar overzicht
Anneke Grunder
image

Vierentwintigste zondag door het jaar

Wat is liefde eigenlijk?

image

© iStock

We denken dan allemaal al gauw aan warme gevoelens die we voor iemand koesteren of aan zorgzaamheid, bv. voor onze kinderen. En natuurlijk, dat is ook liefde. Maar het evangelie laat ons vandaag een ander aspect zien. Het zet ons midden in de hardheid van het leven, de werkelijkheid waarin we pijn oplopen aan elkaar, waarin het tekortschieten en de onbarmhartigheid centraal staan. Hoe kun je daarin de liefde vorm geven? Dat is een veel moeilijker, maar wel een realistische vraag. Kan het koninkrijk der hemelen, de wereld van God, daar toch gestalte in krijgen?

Ja, zegt Jezus volmondig! Allereerst door God zelf, want die koning in het evangelie is niemand minder dan de Eeuwige zelf. En degene die bij hem in de schuld staat, zijn wij allemaal. Want Hij heeft ons de levensadem ingeblazen, Hij heeft ons de aarde gegeven om haar te beheren en te behoeden, Hij geeft ons onze geliefden als hulp en tegenover. En met die geschenken gaan we niet altijd goed om. Ons leven is een weg van vallen en opstaan. Toch trekt Hij in zorgzame aandacht met ons op, ook op momenten dat wij niet van hem willen weten!

Om dat alles staan we bij hem in het krijt, met een ‘schuld’, in boekhoudkundige zin, die we nooit terug kunnen betalen. Die 10.000 talent uit de parabel was in die tijd een astronomisch bedrag, het lukte niemand om die af te lossen. Van de Eeuwige hoeft dat ook niet! Hij geeft om niet, ‘pro deo’, en ziet onze zwakheden, onze fouten, ons tekortschieten. Hij ontkent ze niet, integendeel: Hij vraagt ons rekenschap, want Hij wil wel dat wij het goede doen. Maar Hij ziet ook ons proberen, onze onmacht, ons geklungel, onze angst. Aan de mens die heeft geleerd dankbaar te leven met wat hem geschonken is en die zijn zwakheden, en zijn tekortschieten onder ogen ziet, schenkt Hij kwijtschelding van schulden, een nieuwe start zonder ballast, nieuwe kansen, een nieuwe toekomst.

Als wij dan weten van onze eigen onmacht en kwetsbaarheid en van de mildheid van onze God, heeft Hij maar een wens: ‘Jullie zijn mijn dienaren, ga dan met anderen om zoals Ik met jullie omga: zie de angst en onzekerheid van je medemens, zijn zoeken en falen en vergeef degene die oprecht inziet dat hij jou of anderen tekort heeft gedaan. Schenk ruimte van leven, dan zul jij ook ruimte van leven vinden bij Mij. Wij spreken die bereidheid bijna dagelijks uit in het onze Vader:

‘Vergeef ons onze schulden,
zoals ook wij vergeven aan onze schuldenaren:
aan hen die bij ons in de schuld staan!

Of met woorden van Jezus Sirach:
Vergeef je naaste het onrecht dat hij deed,
dan worden, als je bidt, ook jou je zonden vergeven.

image

Old Photo Profile, CC BY-SA 4.0, via Wikimedia Commons

Maar waarom wordt de Eeuwige zo ontzettend kwaad als wij van onze medemens ons ‘recht’ opeisen? Ik denk om twee redenen. Allereerst omdat we hard zijn tegenover een naaste die oprecht zijn tekortschieten belijdt. Dat laatste is wel voorwaarde. Die mens is als wij, fout, maar eerlijk, onmachtig en bang op zoek naar levensruimte. Aan ons wordt gevraagd dat in mildheid onder ogen te zien, zoals onze God onze zwakheid met liefdevolle mildheid bekijkt.

En daarmee komen we aan het tweede punt: wie, zoals de dienaar in het evangelie, zijn eigen tekortschieten niet doorvoelt, maar God wel om kwijtschelding van zijn schuld vraagt, handelt uit berekening. Die is onoprecht, die speelt een spelletje met God.

Onze God kan niets met schone schijn, hij verfoeit het. Of met Jezus Sirach gezegd:

‘Hoe kan een mens die geen erbarmen heeft met een ander
om vergeving voor zijn eigen zonden bidden?’

Huichelen met God en met het leven is een leeg leven.

De Eeuwige wil de onoprechte mens daar met alle kracht bij bepalen, hem tijd geven om een zuiver leven terug te vinden, om uiteindelijk ‘vrij’ voor zijn aangezicht te kunnen staan. Want wij zijn uiteindelijk bedoeld om dienaren van Gods Rijk te zijn, of om het met Paulus te zeggen:

Niemand leeft voor zichzelf,
niemand sterft voor zichzelf.
Aan God behoren wij toe.

U ziet het: het gebod van de naastenliefde en de liefde voor onze God gaan hand in hand. Ze zijn niet los verkrijgbaar.

Wat is liefde dan? Ik denk dat – midden in onze brute wereld de meest belangrijke aspecten van de liefde de mildheid en de vergeving zijn. Mildheid haalt de angst uit relaties, ze schept begrip en vertrouwen. Vergeving schept ruimte voor een nieuw begin en daarmee voor trouw, voor een duurzame band, die het ook houdt in tijden van zwaar weer, zelfs tot over de dood heen.

Sterk als de dood is de liefde.

image

© Lawrence Lew, OP