Vijfde zondag in de veertigdagentijd

Het evangelie van de 5e zondag van de veertigdagentijd kennen wij als het verhaal van de opwekking van Lazarus. De teksten van deze zondag staan allen in het licht van het triduüm van lijden, dood en verrijzenis en ze bereiden ons voor op de grote dag van vreugde, de dag dat de dood overwonnen is.

Ezechiël verbindt dit met een écht thuiskomen: zelfs de doden worden niet achtergelaten maar mee naar huis genomen. Sommige stromingen in het jodendom nemen dit nog steeds letterlijk: als het lukt om op de Olijfberg begraven te worden, is de weg naar huis al afgelegd. Voor ons Christenen is “thuis” het hemelse Vaderland. Een hoopvolle boodschap: niemand wordt achtergelaten, waar dan ook!

Paulus maakt dit concreter in zijn brief aan de Romeinen. Hij schrijft zijn brief ná Pasen, hij weet al hoe het verhaal verder gaat. Zijn boodschap is gericht aan de christenen om hen te sterken in hun geloof. Voor allen die in Christus geloven is de dood overwonnen.

Christus woont in hen, zonde en dood hebben geen macht meer over ons. Het is de Geest die in ons woont en die levend maakt.

Verder gaand zou men kunnen denken dat het bij de opwekking van Lazarus nu exemplarisch om één persoon gaat. Maar klopt dit wel?

Gaat dit evangelie werkelijk over Lazarus?

Mensen met een bijna-doodervaring zeggen soms dat ze het niet prettig vonden om weer terug te komen. Zal het met Lazarus anders geweest zijn? Hij was al vier dagen dood, de grens had hij misschien al overschreden. Nu moest hij terug – hij had er niet om gevraagd. Wat hem dan in het vervolg te wachten stond, was niet prettig. Volgens de legende moest hij in de eerste vervolgingen van de Christenen in Jeruzalem met zijn zussen op de vlucht. En sterven moest hij toch nog eens – de eerste dood blijft niemand bespaart, ook hem niet.

Waarom dan dit verhaal?
Het is het evangelie van de vriendschap bij uitstek.

De meesten van ons zullen al eens het verlies van een dierbare meegemaakt hebben. Wat zouden we er niet om geven als de overledene naar ons terug zou kunnen komen!

Zo is het ook in het huis van Bethanië, waar Martha, Maria en Lazarus samen leefden en waar Jezus graag te gast was. Beweging komt in het verhaal door Martha. Zij is het die Jezus waarschuwt en hem laat weten dat haar broer Lazarus op sterven ligt. Maar Jezus aarzelt – Hij weet maar al te goed dat zijn reis naar Bethanië, een steenworp van Jeruzalem vandaan, zijn dood zou betekenen. Zijn leerlingen weten dit ook. Het is Thomas die hem en de anderen duidelijk er op wijst: laten we met hem mee gaan om mét hem te sterven!

En toch: Jezus gaat naar Bethanië. Hij doet dit uit liefde en vriendschap. Hij doet het niet omwille van Lazarus, maar omwille van Martha en Maria, zijn goede vrienden. Hij maakt concreet wat hij later zal uitspreken: “Niemand heeft groter liefde dan hij die zijn leven geeft voor zijn vrienden.”

Een overbodige actie? Lazarus wás al dood, de mensen waren al midden in het rouwproces. Maar daar gaat het niet om.

Het wonder van de opwekking van Lazarus is een wonder van vriendschap.

Jezus geeft zich volledig omwille van zijn vrienden. Hij neemt bewust het risico en kiest er voor, om Martha en Maria in dit zware uur zo dicht mogelijk nabij te zijn. Dat Jezus Lazarus opwekt, is niet het belangrijkste in dit verhaal. De bereidheid van Jezus om alles te geven, zelf zijn leven, uit liefde en vriendschap voor ons, dat is de kern van dit verhaal!

Het is terecht dat de vijfde zondag van de veertigdagentijd ook de “passiezondag” genoemd wordt.Het evangelie is geen voorbereiding op Pasen, maar op het hele triduüm:een voorbereiding op lijden, sterven en overwinning van de dood.
Het helpt ons om te leren zien waar het om gaat:

de overwinning van de dood is geen doel op zich, maar staat in het licht van de grenzeloze liefde en zelfgave van God in Jezus aan ons.