Als ik naar dit evangelie luister, heb ik de indruk naar een oude plaat te luisteren, die een beetje bekrast is. Een beetje zoals die platen waar ik vroeger naar luisterde, als ze beschadigd waren. De muziek kwam soms plotseling terug op hetzelfde moment, op dezelfde maat, op een repetitieve manier... Ja, ik ben een oud paterke : ik luisterde naar vinylplaten in mijn verre jeugd ! In deze korte passage die we hoorden, komt het woord liefde —of liefhebben— 7 keer voor. Zelfs de zinnen lijken zich te herhalen! Alsof de plaat van het evangelie is bekrast: “Als gij Mij liefhebt, zult ge mijn geboden onderhouden” . Enkele verzen later draait Johannes het om: “Wie mijn geboden onderhoudt, die hij heeft ontvangen, hij is het die Mij liefheeft” . Geef toe dat deze tekst door zijn herhaling een beetje vermoeiend is... Natuurlijk, liefde brengt liefde voort. Liefde vermenigvuldigt zich wanneer ze wordt gegeven. Maar is dit betoog over liefde niet té bekend en té zoeterig? Mist het niet iets om het zinvol te maken?
Geconfronteerd met het nakende afscheid komt Jezus direct ter zake. Hij belooft ons de Geest, de verdediger, de schepper, de trooster. En de brief van Petrus die we hoorden, nodigt ons uit om op een bijzondere wijze van deze Geest te getuigen: “Wees altijd bereid tot verantwoording aan al wie u rekenschap vraagt van de hoop die in u leeft. Maar verdedig u met zachtmoedigheid en gepaste eerbied, en zorg dat uw geweten zuiver is”. Om in ons dagelijks leven te getuigen van deze hoop die in ons leeft, zijn hier twee sleutels. De Verdediger zegt ons: als je het evangelie wilt verdedigen, doe het dan met zachtmoedigheid én gerechtigheid ! Die sleutels zijn heel eenvoudig, en toch gebruiken we ze niet altijd samen.
De eerste sleutel tot het getuigen van de Geest is zachtmoedigheid.
Zachtmoedigheid is voor velen vandaag voorbijgestreefd en niet meer van deze “flinke” tijd. Het klinkt een beetje zwak, te verdraagzaam en zonder ruggegraat... Zachtmoedigheid is nochtans het vermogen om open te staan. Het is wat ons het vermogen geeft om te luisteren zonder te oordelen. Zachtmoedigheid is die menselijke plasticiteit die de stijfheid van principes, de kilte van argumenten verzacht. Zachtmoedigheid is in wezen die tederheid en geweldloosheid die ontwapent zonder te beheersen! Tenslotte is zachtmoedigheid het vermogen zich aan te passen aan de omstandigheden en aan de ander.
Zij is als de olie die het stugge verzacht. Zij brengt flexibiliteit en laat verandering toe.
Maar zoals we weten is zachtmoedigheid in onze relaties dikwijls onvoldoende of onoprecht. En er zijn momenten dat die zachtheid nutteloos, naief of zelfs gevaarlijk lijkt. “Zachte heelmeesters maken stinkende wonden ”. Zachtheid is dan ondoeltreffend en eigenlijk lafheid.
